كدام ساختمان‌ها در زلزله‌های ونزوئلا خراب شد؟

كدام ساختمان‌ها در زلزله‌های ونزوئلا خراب شد؟

مهدی زارع

زمین‌لرزه‌های دوگانه ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ ونزوئلا -  ۳ تیر ۱۴۰۵ -  با بزرگاهای ۷.۲ تا ۷.۵ رخ داد . زمین‌لرزه اول (بزرگای ۷.۲) در ساعت 4 و 33 دقیقه و 18 ثانیه و زمین‌لرزه دوم (بزرگای ۷.۵) تنها ۳۹ ثانیه بعد در ساعت 18 و 5 دقیقه و 11 ثانیه به وقوع پیوست . این دو رخداد در حدود ۱۶۰ تا ۲۰۰ كیلومتری كاراكاس - پایتخت-  با حدود ۲ میلیون نفر و حدود ۵۶ تا ۶۰ كیلومتری شهر والنسیا با بیش از ۱.۶ میلیون نفر جمعیت رخ داد. فاصله زمانی این دو رویداد كمتر از یك دقیقه و فاصله مكانی كانون‌های آنها حدود ۱۰ كیلومتر است . كانون زمین‌لرزه‌ها در ایالت یاراكوی، در نزدیكی شهر ساحلی مورون قرار داشت . این زمین‌لرزه به‌طور بالقوه بر بیش از ۶.۷ میلیون نفر در سراسر ونزوئلا اثر گذاشته است. سامانه گوگل از میلیاردها گوشی اندرویدی به عنوان یك شبكه لرزه‌نگار استفاده می‌كند. شتاب‌سنج داخلی گوشی‌ها كه برای چرخش صفحه كاربرد دارد، می‌تواند امواج اولیه زلزله (امواج p) را كه سرعت بیشتری دارند و خسارت كمتری ایجاد می‌كنند، تشخیص دهد . تنها ۳ ثانیه پس از وقوع زمین‌لرزه، گوشی‌های اندرویدی امواج p را شناسایی كردند . سرورهای گوگل در ۹ ثانیه اطلاعات را پردازش و اولین هشدارها را ارسال كردند . گوگل اعلام كرد كه این هشدارها به ۱۱.۴ میلیون نفر رسیده است . حدود ۱.۴ میلیون نفر از كسانی كه در شدیدترین منطقه لرزش بودند، هشدار سطح «اقدام كن» (take action) را دریافت كردند . افرادی كه دورتر بودند، چند ثانیه تا ۲ دقیقه فرصت واكنش داشتند . برای نزدیك‌ترین مناطق به كانون، هشدار همزمان با شروع لرزش رسید . ونزوئلا فاقد سیستم ملی هشدار پیش‌هنگام زلزله است.  سامانه گوگل این شكاف را برای كاربران اندروید پر كرد و در عمل به یكی از اصلی‌ترین ابزارهای هشدار در این كشور تبدیل شد . این قابلیت تنها مختص گوشی‌های اندرویدی است، زیرا شركت اپل سامانه مشابهی مبتنی بر داده‌های گوشی‌های آیفون ندارد . یكی از شهروندان كاراكاس گفت كه هشدار گوشی او چند ثانیه قبل از لرزش به صدا درآمد و به خانواده‌اش فرصت داد تا خانه را ترك كنند . بر اساس جدیدترین اطلاعات و گزارش‌های رسمی از زمین‌لرزه‌های دوگانه ۲۴ ژوئن تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ در ونزوئلا  ابعاد فاجعه‌بار زلزله‌های دوگانه ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ در ونزوئلا بیش از پیش آشكار شده است. آمار تلفات و خسارات به‌طور قابل توجهی افزایش یافته و تحلیل‌ها بر آسیب‌پذیری شدید ساختمان‌ها، به ویژه سازه‌های قدیمی و غیراستاندارد تاكید دارد. بر اساس آخرین آمار رسمی ارایه شده توسط خورخه رودریگس، رییس مجلس ملی ونزوئلا تا ۲۹ ژوئن تعداد جانباختگان به 1719 نفر افزایش یافته است . همچنین بیش از 3200 نفر در بیمارستان‌ها بستری شده‌اند و تعداد مجروحان از مرز 5 هزار نفر گذشته است .هنوز بیش از ۵۰ هزار نفر نیز گم شده و با وضعی نامشخص هستند. گزارش‌ها حاكی از تخریب یا آسیب گسترده به ساختمان‌هاست. آمار رسمی اعلام شده توسط رییس مجلس ملی نشان می‌دهد كه ۸۵۵ ساختمان دچار خسارت شده‌اند كه از این تعداد، ۱۸۹ ساختمان به‌طور كامل فرو ریخته است . این در حالی است كه برآورد اولیه محققان ناسا با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای، تعداد ساختمان‌های آسیب‌دیده یا تخریب شده را تا 58870 ساختمان تخمین می‌زند كه نشان از نیاز به بررسی میدانی است .استان لاگوایرا به عنوان یكی از مناطق به‌ شدت آسیب‌دیده معرفی شده و «تراژدی واقعی» توصیف شده است . فرودگاه بین‌المللی سیمون بولیوار در حومه كاراكاس به دلیل آسیب شدید سازه‌ای همچنان تعطیل است . همچنین استان‌های یاراكوی، كارابوبو (شهر والنسیا) آراگوآ، میراندا و تروخیو نیز گزارش‌هایی از خسارت داشته‌اند. تحلیل‌های اولیه و گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد كه ساختمان‌های ساخته شده قبل از دهه ۱۹۷۰ كه تحت ضوابط لرزه‌ای سختگیرانه‌تری ساخته نشده‌اند، بیشترین آسیب را دیده‌اند. این سازه‌ها كه اغلب از بتن غیرشكل‌پذیر یا بنایی غیرمسلح هستند، فاقد آرماتور فولادی كافی برای جذب انرژی لرزه‌ای بوده و در نتیجه، مكانیسم فروپاشی عمودی (پنكیك‌وار) در بسیاری از آنها مشاهده شده است .سكونتگاه‌های غیررسمی در دامنه‌های تپه‌ كه فاقد هرگونه مهندسی سازه‌ای هستند، به ‌شدت در معرض فروپاشی قرار گرفته‌اند . بیشتر مردم مناطق آسیب‌دیده در خانه‌های آجری غیرمسلح زندگی می‌كنند كه مستعد لغزش در هنگام لرزش‌های شدید هستند . وقوع دو زمین‌لرزه با بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ در فاصله كمتر از یك دقیقه و در ژرفای كم (۱۰ تا ۲۰ كیلومتری) باعث آزادسازی انرژی عظیم در نزدیكی سطح زمین شده است . همچنین نزدیكی كانون‌ها به كاراكاس و تراكم بالای جمعیت، شدت تخریب را افزایش داده است . طبق گزارش‌های اولیه تا ۳۰ ژوئن، هیچ گزارش رسمی یا تایید شده‌ای مبنی بر فروریختن یا آسیب شدید به ساختمان‌های ساخته شده توسط شركت‌های ساختمانی ایرانی در پروژه‌های مسكن اجتماعی (مانند شهرك‌های اقماری در ایالت كارابوبو) وجود ندارد. همچنین اطلاعاتی در مورد وضعیت سازه‌های ساخته شده توسط شركت‌های خارجی دیگر مانند نوئل وست لین یا مشاركت شركت‌های نفتی (شورون، انی، رپسول) در دسترس نیست.‌ اگرچه پروژه‌های مسكن اجتماعی ایران در نزدیكی والنسیا (ایالت كارابوبو) متمركز بوده‌اند و این منطقه در مجاورت كانون‌های زلزله قرار داشته، اما گزارش‌های خسارت از والنسیا عمدتا به آسیب‌های غیرسازه‌ای و معماری مانند ترك‌خوردگی دیوارها، ریزش گچ و آسیب به نما اشاره دارد . با این حال، برخی گزارش‌ها از تخریب كامل یك ساختمان ۲۲ طبقه در منطقه آلتامیرا و یك ساختمان ۱۴ طبقه در لاگوایرا حكایت دارد كه نشان از شدت بالای خسارت در برخی نقاط دارد .‌سرمایه‌گذاری اندك در زیرساخت‌ها و رعایت نشدن اصول مهندسی آن هم برای سال‌های متمادی، عامل اصلی آسیب‌پذیری شدید ساختمان‌ها در برابر این زلزله فاجعه‌بار بوده است.

 

 

کلید واژه
دیدگاه‌ها

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.